Loading...

Notice

This multimedia story format uses video and audio footage. Please make sure your speakers are turned on.

Use the mouse wheel or the arrow keys on your keyboard to navigate between pages.

Swipe to navigate between pages.

Let's go

Na honderd jaar weer thuis

Logo https://verhalen.volkskrant.nl/armeense-genocide

Ze leven nog: enkele honderdplussers die in 1915 de Armeense genocide ontvluchtten. Fotografe Diàna Markosian ging op zoek naar wat er nog over is van hun geboortegrond.

Foto's: Diàna Markosian
Tekst: Olaf Tempelman

Goto first page

Ze hadden het nooit voor mogelijk gehouden dat ze de honderd zouden passeren − nog minder dat ze na honderd jaar de overblijfselen van het decor van hun jeugd zouden terugzien. De plekken waar zij ooit speelden, die werden het toneel van de eerste genocide van de 20ste eeuw. Honderd jaar later rest er weinig meer van dan een handvol ruïnes.

Goto first page

De drie Armeense honderdplussers die oog in oog kwamen te staan met levensgrote foto’s van door onkruid overwoekerde paden en steenhopen van de hand van de jonge Amerikaans-Armeense fotografe van Diàna Markosian – die kwamen thuis. Weg in 1915, terug in 2015 − het kan in één mensenleven.

Goto first page

In kiezersregisters traceerde fotografe Diàna Markosian tien inwoners van de voormalige Sovjet-republiek Armenië die vóór 1915 waren geboren in het toenmalige Osmaanse (Turkse) Rijk. Zes bleken er nog in leven. Drie van hen waren nog lucide en herinnerden zich het jaar 1915 als de dag van gisteren. Moeiteloos tekenden zij voor Markosian plattegronden uit van de dorpen die ze honderd jaar daarvoor onder dwang hadden moeten verlaten.

Goto first page

Movses Haneshyan, nu 105, was zeven toen de soldaten in 1917 zijn geboortedorp Kebusie binnenkwamen. Hij hield de hand van zijn vader vast in een eindeloze stoet gedeporteerden en zag bergen lijken langs de weg liggen

Goto first page

Goto first page

Goto first page

Goto first page

Goto first page

Goto first page

Yepraksia Gevorgyan was tien toen het water van de grensrivier de Akhurian in 1915 ‘rood kleurde van het bloed’. In de slaapkamer van deze 110-jarige hangt nu de foto die Diàna Markosian maakte van de overblijfselen van de Armeens-apostolische kerk langs het water.

Goto first page

Ze herkent de plek op het paneel direct. ‘Hier zag ik de Turken de Armeniërs vermoorden.’

Goto first page

Goto first page

Goto first page

Goto first page

Goto first page

Goto first page

Goto first page

Goto first page

Een doos met de overblijfselen van Armenen die zijn gestorven tijdens de tocht naar Der Zor in Syrië. 

Goto first page

Goto first page
Scroll to continue
Swipe to continue