Loading...

Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

bomen

Logo https://verhalen.volkskrant.nl/bomen

Ruggesteuntjes voor hoogbejaarde bomen

Bejaardebomenrollator2
Volledig scherm

Bijna nergens ter wereld ligt de levensverwachting voor mensen zo hoog als in Nederland, bijna nergens ter wereld loop je als boom zo’n groot risico al voor je honderdste gekapt te worden. Dit is een nijver land waar mensen altijd bezig zijn met ordenen en herordenen. Wie als eik of linde onopvallend 400 wil worden, kan er beter voor kiezen in een Zuid- of Oost-Europees land wortel te schieten. Hoe slordiger en nonchalanter de mens, hoe hoger doorgaans de gemiddelde leeftijd van de bomen die hem omringen.

Flink wat van ’s werelds trottoirs vertonen barsten door toedoen van wortels van oude bomen. In hele nonchalante landen is het oude bomen vaak toegestaan complete stukken wegdek in gebergtes te veranderen. In Nederland komt het zelden zover: daar zien plantsoenendiensten dingen van te voren aankomen. In de woorden van bomenkenner Bas van Griensven: ‘Dit is een land waar ze bomen altijd net zo makkelijk kappen als planten.’

In Polen ligt het oerbos Bialowieza, India heeft stokoude wilde vijgen, in Engeland heb je taxusbomen van minstens 1.500 jaar oud. Flink wat van de oudste bomen in ons gebied sneuvelden al tijdens de kerstening rond het jaar 700. Naar het schijnt gaf Bonefatius zelve het bevel de eiken te kappen die Germaanse stammen als incarnaties van Wodan hadden vereerd. Bijna duizend jaar later gingen tijdens de reformatie opnieuw vele oude bomen tegen de grond. De roomse kerk had een grote tolerantie aan de dag gelegd voor boomverering, voor de adepten van Luther en Calvijn waren oude bomen symbolen van ‘paapse stoutigheden’.

Hoe ver de reformatie geografisch reikte, zie je tot op de dag van vandaag aan het Nederlands bomenbestand: de meeste oude bomen staan in het zuiden of oosten van het land. Weinig mensen met meer oog voor deze vorm van ouderdom dan fotograaf Marcel van den Bergh. Op vele plekken in Nederland fotografeert hij mensen, bijna nooit vergeet hij te kijken hoe de bomen erbij staan en hoeveel ouderdom die is gegund. In Breklenkamp in Twente stuitte hij op een bejaarde eik die zich aan dakpannen niets gelegen laat liggen, even verderop, in Diepenheim, op een vermoeide alpenden die mag rusten op zijn zij. In het zuiden van Nederland trof hij nog vaker bomen op leeftijd. Wat we van die beelden kunnen leren: áls het een boom in Nederland gegund is stokoud te worden, krijgt hij wel hulp die hij in slordige landen moet ontberen. Een Vughtse bejaarde kastanje leunt op drie paar krukken, in Nuenen drinken inwoners koffie met uitzicht op een eeuwenoude zomerlinde die aan alle kanten steunt op fraaie houten steigers. Boomondersteuning kan ook multifunctioneel zijn. In Heerlen is de stevige tweepootskruk van een bejaarde trompetboom tevens in gebruik als schommel.

Door Olaf Tempelman
Foto's Marcel van den Bergh

Bejaardebomenrollator2
Sluiten
Naar boven

Een oude witte moerbei in Amsterdam wordt ondersteund en ruimte is voor hem uitgespaard in het hekwerk.

Naar boven

Een eik in de middenberm van de snelweg bij Breda

Naar boven

Een kastanje wordt ondersteund bij Vught

Naar boven

Een catalpa bij Heerlen wordt gestut met een schommel

Naar boven

Een kapverbod voor een monumentale eik bij Breklenkamp

Naar boven

Een zomerlinde bij Nuenen. Wegens ziekte moest in 1994 de bovenkant van de boom eraf.

Naar boven

Een Alpenden wordt gestut in Diepenheim

Naar boven

Een zomereik bij Leusden
krijgt steunpunten

Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan