Loading...

Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

De Bijlmer vijftig jaar

Logo https://verhalen.volkskrant.nl/de-bijlmer-vijftig-jaar

De functionele stad, dat moest de Bijlmer precies vijftig jaar geleden worden. Dat werd het nooit. Sterker, het getto van weleer is pas recentelijk weer een geliefd stadsdeel geworden.

Tekst: Sander van Walsum
Foto's: Hollandse Hoogte, ANP

Naar boven
Sluiten

'De functionele stad', heette het concept, dat al uit de jaren dertig stamde. De Zwitserse architect Le Corbusier was er de exponent van.

De bedoelingen waren duidelijk: er zou een heldere scheiding worden aangebracht tussen wonen, werken en recreëren. En ook tussen de verschillende vervoersvormen. Auto’s zouden zich enkele meters boven het maaiveld op zogenoemde dreven verplaatsen. De begane grond was het domein van fietsers en wandelaars.

Naar boven

De bouw van een brug in 1967 met op de achtergrond het dijklichaam van de stadsspoorweg.

Naar boven

Al betrekkelijk kort nadat de familie Coppray in 1968 door wethouder Elsenburg als eerste Bijlmerbewoners waren begroet, werd gemor hoorbaar over de werkelijkheid van 'de functionele stad'. Daarbij ging het eerst om het feit dat voor het gebruik van de parkeergarages moest worden betaald en om het ontbreken van recreatieve en andere voorzieningen.

Foto: Kees en Truus Copray met kinderen bij hun woning.

Naar boven
Video

Naar boven

Niet lang daarna werd het hele concept als mislukking beschouwd. In 1971, amper vijf jaar na de eerste paal van burgemeester Van Hall, kopte Het Vrije Volk: 'Bijlmermeer: ons eerste getto?'

In de film Blue Movie figureerden de honingraadflats als naargeestig decor van perverse handelingen. In 1972 werden er de eerste kakkerlakken en faraomieren gesignaleerd.

Naar boven

Slopers in flatgebouw Geinwijk, een van de zes honingraatvormige flats.

Naar boven
Sluiten

Twee jaar later gaven veel 'blanke respondenten' bij een enquête te kennen 'de aanwezigheid van veel rijksgenoten' (gedoeld werd op Surinamers) als 'problematisch' te ervaren. Van de Surinaamse jongeren was destijds zo’n 60 procent werkloos. Ze raakten oververtegenwoordigd in de criminaliteitsstatistieken.

De leegstand liep op naar bijna 25 procent. In 1986 werd in de Bijlmer 2,5 keer meer ingebroken dan in de rest van Amsterdam en tien maal zoveel als in de rest van Nederland.

Naar boven

Hoogbouwflats zijn gesloopt of afgetopt. Vierkamerappartementen zijn vervangen door kleinere appartementen. Parkeergarages zijn verdwenen, net als de dreven. Daarmee is het verval waarmee de Bijlmer vanaf de oplevering van de eerste flats werd geassocieerd, goeddeels gekeerd. Het getto van weleer is een geliefd stadsdeel geworden.

Naar boven
Naar boven

De Amsterdamse metro in 2012 tijdens een proefrit op station Kraaiennest in Amsterdam Zuid-Oost.

Naar boven
Video

Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan