Loading...

Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Duikers

Logo https://verhalen.volkskrant.nl/duikers

Bommen ontmantelen, de ijskoude Barentszzee in of lijken boven water halen na een ongeluk: beroepsduiken is loodzwaar. ‘Duikers zijn vaak alfamannetjes. Mannen die de grenzen opzoeken, die net iets verder gaan.’ Zes duikers vertellen hun verhaal.

Foto's Gerard Wessel
Tekst Bram de Graaf

Naar boven

Naar boven

‘Al 42 jaar duik ik overal ter wereld, van de Galapagoseilanden tot Egypte. De onderwaterwereld is een stuk mooier dan die erboven. Al die kleuren, al die vissen en koralen. Ik zweef tussen scholen hamerhaaien van driehonderd stuks en walvishaaien van 13 meter.

Ik ben ook projectleider van Duik De Noordzee Schoon. Met een schip vol biologen, fotografen en onderzoekers halen we plastic en netten uit zee; al 26 duizend kilo de afgelopen jaren.

Ik was deze zomer in Indonesië en schrok me kapot: rivieren vol plastic worden dagelijks in zee geloosd. Zo triest. Mijn missie is pas net begonnen. Ik ga door zolang mijn gezondheid het toelaat.’

Naar boven

‘Als uitvoerder was ik in 2001 betrokken bij het lichten van de kernonderzeeër Koersk in de Barentszzee. Een zware klus, want het is ruig weer daar. De hele wereld keek mee. Maar we hebben het geklaard, daar ben ik trots op.

Op mijn 61ste maakte ik mijn laatste duik. Ik mis het soms wel. De collegialiteit, elkaar blind vertrouwen. In drukke tijden belde berger Smit Tak in het begin nog, maar nu is het klaar. Ik ben geen 25 meer. En thuis piepen ze ook: ik was altijd maanden van huis, miste veel van mijn kinderen en kleinkinderen.’

Naar boven

Duikmeester en sergeant bij de Operationele Dienst/Nautische Dienst (ODND) van de marine

‘Tijdens mijn eerste duik stuitte ik in de donkere Noordzee op een diepte van 40 meter op een vat. Was het een dieptebom of een oliedrum? Ik voelde en dacht aan het laatste, al hou je altijd rekening met een explosief. Eenmaal boven bleek het een Duitse dieptebom te zijn uit de Tweede Wereldoorlog. De Noordzee ligt er vol mee, net als met gedumpte vliegtuigbommen. De batterijen zijn leeg, maar de explosieven blijven gevaarlijk.

Risico is er altijd, inmiddels heb ik twee collega’s verloren. Eén verkeerde handeling kan het einde van je leven betekenen. Maar ik voel nooit angst.

Laatst kregen we ’s nachts de melding: auto te water. In duikerspak arriveerde ik ter plekke. Het wrak lag op 5 meter diepte op z’n kop. Ik trok een deur open en voelde een mens. Ik schrok. Ik stond in verbinding met de kant en ze hoorden het aan mijn ademhaling. ‘Rustig aan’, zeiden ze. Maar voor nadenken was geen tijd. Gelukkig zat de man niet in de gordel en kon ik hem eruit trekken. Boven dacht ik: die is dood. Zijn ogen waren helemaal opgezwollen. Na een lange reanimatie werd hij met een hartslag naar het ziekenhuis gebracht. Hij overleefde. Ik heb een leven gered, een fijn gevoel. Daar doe ik het voor, niet voor het geld. Bij een bergingsmaatschappij kan ik 1.500 euro netto per maand meer verdienen. Maar ik zit hier prima.’

Naar boven

Naar boven

Werkt sinds vijftien jaar als fotograaf. Hij is ongeneeslijk ziek.

‘Al jong belandde ik als matroos bij Smit Tak en zag ik veel van de wereld: Singapore, Hongkong, India. Aan boord waren ook duikers: stoere kerels. Zodra ze terug aan dek waren, riepen ze: ‘Bier!’ Ze waren individualistisch, besluitvaardig, hadden aanzien en droegen veel verantwoordelijkheid. Daar moest ik bij!

Daarna was het hollen of stilstaan. Het was net een motorclub: het werk is individualistisch, maar je werkt wel samen. Als ik onder water zat, hield een ander de lucht bij. De verdiensten waren geweldig; in een goed jaar 120 duizend gulden. Ik werkte wel acht maanden twaalf uur per dag. Tussendoor was het stappen, en uitgeven. In Dubai liepen we met de duurste walkman rond. Het waren mooie jaren, ik voelde me on top of the world.

Nu heb ik longkanker. Het duiken is misschien de oorzaak. Maar in elk bedrijf hebben mensen kanker. Het werk is wel veiliger geworden. Wij doken in een Liberiaans schip waarvan 20 procent van de lading bekend was. Verder zware chemicaliën? Niet aanstellen, hup, erin. Vrij macho. Nu is een plasje olie al te riskant.’

Naar boven

Sinds drie jaar professioneel bij het Arrestatieteam Noordoost Nederland. Vanwege zijn werk mag Hugo niet herkenbaar in beeld.

’We zijn een speciale eenheid, maar dat betekent niet dat we een speciaal slag mensen zijn. Het is echt teamwerk, dat trok me. En ik ben er trots op dat ik iets bijdraag aan onze veiligheid.

Elk teamlid heeft een specialisme, duiken is het mijne. Ik dook al jaren voor mijn plezier. Mijn vriendin en ik zijn op alle mooie duikplekken ter wereld geweest: Mexico, Egypte. Die prachtige onderwaterwereld fascineert me. Maar in Nederland is 99 procent van het water donker. Soms moet ik het riool in en ploeter ik door de stront op zoek naar bewijsmateriaal.

Een enkele keer bergen we stoffelijke overschotten. In een kanaal was een matroos overboord geslagen van een vrachtschip. Vermoed werd dat hij in de boegschroef terecht was gekomen, dan weet je: dat ziet er niet prettig uit. Ik moest me met mijn duikflessen op de rug onder die boot doorwurmen. Ik zag niets, deed alles op de tast. Ik vond hem niet - hij is weken later elders aangespoeld.’

Naar boven

Wilde eigenlijk boswachter worden. ‘Maar daarvoor had je tig diploma’s nodig. Ik had het met leren wel gehad.’ Toen zag hij een vacature van bergingsmaatschappij Smit Internationale. ‘De vacature vermeldde: ‘U werkt onder minder prettige omstandigheden.’ Koud, onregelmatig, lange dagen. Leek me wel wat.’

‘Er is nul regelmaat, ‘nee’ verkopen kan niet. Het is werk, maar wel geweldig werk. Duiken is vrijheid. Onder water is het zo stil, je hoort de membranen in je kop kraken en piepen. Prachtig. Van boven wordt gezegd: dit moet gebeuren. Dan doe je dat. Elke keer die uitdaging is mooi.

Ik heb inmiddels zoveel ervaring, niets krijgt mij gek. Vanaf dag een was het één groot avontuur. Bij de berging van de gezonken Russische onderzeeboot Koersk in 2001 rook ik onder water het verbrande mensenvlees van de omgekomen bemanning toen ik de 180 meter lange boot inging - die geur is me altijd bijgebleven. Bizar. Maar ik droom er nooit van, hoor.’

Naar boven
Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan