Loading...

Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

IJslandse jeugd

Logo https://verhalen.volkskrant.nl/ijsland

Waar Finland qua onderwijssuccessen internationaal al jaren gidsland is, lijkt IJsland dat sinds enige tijd op het terrein van drank- en drugspreventie onder jongeren.

Wat kan Nederland leren van dit succes? 

Foto's: Marlena Waldthausen
Tekst: Ianthe Sahadat

Naar boven

Naar boven

Waar in 1998 bijna de helft van alle IJslandse 15- en 16-jarigen in de voorgaande maand weleens dronken was geweest, is dat in 2016 nog maar 5 procent in die leeftijdsgroep. Cannabisgebruik daalde van 17 naar 7 procent en het percentage jongeren van 14 tot 16 jaar dat dagelijks rookt van 23 naar 3 procent.

Naar boven

Hoe doen ze dat?

De nieuwe IJslandse aanpak is een combinatie van wetgeving, maatschappelijk bewustzijn en het bieden van alternatieven. Er kwamen nieuwe wetten op het gebied van verkoop (tabak vanaf 18 jaar en drank vanaf 20) en reclames (geen enkele meer voor drank en tabak).

Naar boven

Maar ook - niet onbelangrijk - kwam er in IJsland een officieuze avondklok. Jongeren tot 16 jaar mogen na tienen 's avonds niet onbegeleid op pad.

In de zomer, als de IJslandse dagen niet meer overgaan in nachten, ligt de grens op middernacht. Officiële handhaving is er niet, er zijn geen boetes of straffen bij overtreding.

Bij navraag onder jongeren, ouders en docenten blijkt de regel (die via campagnes op scholen is verspreid) tamelijk serieus te worden nageleefd.

Naar boven


 





Misschien wel de doeltreffendste overheidsactie in IJsland was de introductie van de frístundskortíd, een activiteitenkaart voor ieder kind, ter waarde van 35 duizend kronen (ruim 300 euro). In te wisselen bij elke sportclub, toneelvereniging of muziekschool.

En dat was niet aan dovemansoren gericht.

Naar boven

De meeste jongens trainen vier tot vijf keer per week, vertelt de coach van deze jongens. Veel? Schouderophalend: 'Zo gaat dat gewoon in IJsland. We zijn niet zo fanatiek hoor, het moet wel leuk blijven.'

Naar boven


 



Internationale experts plaatsen wel kanttekeningen bij het IJslandse succesverhaal. Geweldig wat ze doen daar, maar een-op-een exporteren naar andere landen is onmogelijk, want IJsland is uniek. Het is een geïsoleerd land zonder buren, met weinig inwoners en weinig sociale- en inkomensongelijkheid.

Naar boven




Trimbos-onderzoeker Ninette van Hasselt is ook 'hartstikke enthousiast' over de IJslandse aanpak, al bevestigt zij dat niet alles zomaar naar Nederland is te exporteren. Ze is vooral ook onder de indruk van de haast terloopse manier waarop IJslandse ouders betrokken worden in het geheel. 'Besteed meer tijd aan je kinderen, weet waar ze zijn: het lijken kleine dingen, maar we weten al veel langer dat dat beschermend werkt. Het is mooi om te zien dat zulke inzichten in IJsland worden toegepast.'

Naar boven


 



De IJslanders blijken vooral goed in uitstellen. Zoals de IJslandse preventieonderzoeker Ingá Dóra Sigfúsdóttir zegt: elk jaar dat een tiener later begint met drinken is winst. Maar laat de grote uitdaging in Nederland nou net de groep grootverbruikers boven de 16 zijn. Daar hebben ze in IJsland ook geen oplossingen voor.

Naar boven
Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan