Loading...

Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Leven met EHS

Logo https://verhalen.volkskrant.nl/leven-met-ehs

Leven met EHS

Volledig scherm

Je zult maar last hebben van elektromagnetische straling. Bij de wetenschap hoef je niet aan te kloppen. Allemaal inbeelding. Fotograaf Koen Verheijden trok zich het lot van deze patiënten aan. Hij won zaterdag bij de uitreiking van de Zilveren Camera de derde prijs met zijn serie in de categorie Documentair Nationaal.

Er zijn mensen die zich terugtrekken uit de wereld omdat ze filosofische of religieuze bezwaren hebben tegen alle stopcontacten, magnetrons, smartphones, routers, kabels en zendmasten. Er zijn óók mensen bij wie de elektromagnetische straling die al die apparaten verspreiden pijn veroorzaakt. Zij lijden aan EHS, ofwel elektrohypersensitiviteit, en maken gewag van een veelheid aan klachten: van hoofdpijn tot slapeloosheid, van huidaandoeningen tot duizelingen en chronische onrust.

EHS-patiënten hebben tot nog toe de wetenschap niet of nauwelijks aan hun zijde. Onderzoekers hebben bij herhaling geen causaal verband waargenomen tussen een toename van straling en een toename van symptomen. Het gebrek aan erkenning en behandelingsmethoden noopt veel patiënten zelf maatregelen te nemen. Zij dragen stralingswerende kleding, slapen onder stralingswerende dekens of zetten stralingswerende klamboes in hun kamer. Zowel voor verlichting om bij te lezen als voor verlichting van de pijn kiezen zij voor kaarsen en olielampen.

Vaak komt het tot verhuizingen naar een plek weg van de zendmasten. In de VS trok al een reeks EHS-patiënten naar het radiostiltegebied op de grens van Virginia en West-Virginia, waar elektromagnetische straling ten behoeve van onderzoek tot een minimum is beperkt.

Elektrohypersensitiveit mag nauwelijks als aandoening worden erkend, het wordt wel over de hele wereld gerapporteerd. Het aantal mensen met klachten stijgt explosief. Patiënten stellen dat als de meerderheid ongevoelig is voor de straling, dat geenszins betekent dat symptomen van een minderheid niet reëel zijn. De wetenschap spreekt veeleer van een noncebo-effect, het tegenovergestelde van een placebo: het is de anticipatie op blootstelling aan elektromagnetische velden die klachten kan veroorzaken.

Psychotherapie kan in die optiek meer verlichting brengen dan stralingswerende kleding. Weinig is nog onbegrensder dan het menselijk vermogen tot zelfsuggestie. In Zuid-Afrika veroorzaakte een zendmast in 2010 op grote schaal klachten onder omwonenden, maar die wisten geen van allen dat die zendmast uitstond. Mensen met hardnekkige symptomen geloofden dat oude straling in de lucht was blijven hangen.

Een patiëntengroep die weinig begrip ontmoet, is makkelijk vatbaar voor samenzweringstheorieën. Sommige patiënten weten dat er geheime afspraken bestaan tussen de grote techbedrijven en de wetenschap om EHS weg te zetten als non-aandoening die psychische oorzaken heeft. Immers: als erkend zou worden dat wifi-netwerken en smartphones een bedreiging vormen voor de volksgezondheid, heeft dat consequenties voor vele portemonnees.

Niet overal stuiten EHS’ers op onbegrip. In Zweden en Noorwegen kunnen ze in een aantal gemeenten subsidie krijgen om hun huizen beter te beschermen.

Olaf Tempelman

Sluiten
Naar boven

Naar boven

Maria (71) heeft sinds 2001 last van straling. Uit wanhoop verhuisde ze van Amsterdam naar Zaanstad, maar al snel bleek dat ook daar dicht bij haar huis een umts-mast stond. Rechtszaken om de mast weg te krijgen leverden niets op. 

Naar boven

Naar boven

Dinette doet haar boodschappen met over haar hoed een stralingswerend gaas van roestvrijstaal. 'Eerst had ik helemaal niet door dat mijn klachten door de straling kwamen. Maar van tien minuten Wi-Fi krijg ik twee uur hoofdpijn.'

Naar boven

Naar boven

Janneke leeft bij kaarslicht. Ze woont al jaren in een stacaravan, bekleed met negen lagen aluminiumfolie en doek van zilverdraad. De spiegels weerspiegelen de binnenkomende straling, zodat er toch nog één plekje op de bank is dat helemaal stralingsvrij is. 

Naar boven

Naar boven

Jan is 77 en woont al meer dan negen jaar in een caravan bij een boer in Zeewolde. Alleen om zijn kleren te wassen en om te douchen gaat hij nog naar zijn flat. Het meest mist hij de gezelligheid van een avondje tv kijken.

Naar boven

Naar boven

Henk heeft in zijn woonkamer twee klamboes met zilverdraad hangen, één om in te slapen en één om in te leven. Die zijn niet goedkoop: ze kosten 2.000 euro per stuk. Maar dat heeft Henk ervoor over. Elektrische apparaten heeft hij niet: af en toe gaat hij naar de bieb om zijn mail te lezen.

Naar boven

Naar boven

Wally heeft al dertig jaar lang last van EHS. Vroeger was de straling nog wel te vermijden, maar met de opkomst van mobiele telefonie en Wi-Fi werd haar leven er niet makkelijker op. Wrang is dat ziekenhuizen zoveel straling hebben, dat Wally er veel last krijgt van haar klachten.

Naar boven

Naar boven

Erik heeft door zijn EHS moeite om de traditionele gezondheidszorg te vertrouwen. Hij zou graag een keer naar een warm gebied willen, maar vliegen lukt niet met zijn aandoening. 

Naar boven
Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan