Loading...

Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Mugabe

Logo https://verhalen.volkskrant.nl/mugabe

Met de waarschijnlijke coup in Zimbabwe, lijkt het spel nu toch echt uit voor Robert Mugabe, de 93-jarige president en een van de langst zittende staatshoofden in Afrika. Maar liefst 37 jaar lang zat hij aan het roer.

Naar boven





In de jaren zestig wordt Robert Mugabe politiek actief, als tegenstander van het bewind in de Britse kolonie Rhodesië. Van 1964 tot 1974 zit hij gevangen. Na zijn vrijlating sluit hij zich aan bij de guerrillabeweging ZANU, die sinds 1972 vanuit Mozambique vecht voor onafhankelijkheid.

Naar boven




De ZANU vecht tegen de blanke minderheidsregering van Ian Smith, die zich in 1965 onafhankelijk had verklaard van Groot-Brittannië. Met enige tegenzin neemt Mugabe, inmiddels leider van de ZANU, deel aan door de Britse regering georganiseerde vredesbesprekingen. Die monden in december 1979 uit in de Lancaster-overeenkomst (foto). Groot-Brittannië draagt de macht over en in 1980 wordt Zimbabwe onafhankelijk. Mugabe wordt premier.

Naar boven


Afgezien van enkele korte samenwerkingen, is de rivaliteit tussen Mugabes ZANU en de ZAPU van Joshua Nkomo een constante in de jaren zeventig en tachtig. De rivaliteit heeft een etnische component: de aanhang van de ZANU bestaat grotendeels uit Shona, die van de ZAPU uit Ndebele. Aanvankelijk wordt Nkomo minister van Binnenlandse Zaken in Mugabes kabinet, maar geleidelijk wordt hij buitenspel gezet. In 1987 fuseren de twee partijen tot ZANU-PF.

Naar boven



In 1996 trouwt Mugabe met de 41 jaar jongere Grace Marufu, tot dan zijn secretaresse en maîtresse. Het is zijn tweede huwelijk. In Zimbabwe staat de first lady bekend als 'Dis Grace' (schande) en 'The Country’s First Shopper', een verwijzing naar haar extravagante levensstijl. Het leek er de afgelopen tijd op dat Mugabe zijn vrouw had uitverkoren als zijn opvolger. Hij wilde haar tot vicepresident benoemen.

Naar boven

Aanvankelijk voert Mugabe als premier een gematigd beleid. Hij investeert in onderwijs en gezondheidszorg en laat de economie grotendeels intact. De belofte van 'socialisme' blijkt grotendeels retoriek. Het Westen geeft volop steun, de Britse regering financiert het landhervormingsprogramma. Gaandeweg verliest Mugabe zijn geduld met het trage tempo van landoverdracht van blanke naar zwarte boeren. In 2000 bepaalt hij dat landerijen van blanke boeren zonder compensatie onteigend kunnen worden. Het stort Zimbabwe in een economische crisis.

Foto: Tommy Bayley, een onteigende boer, met veteranen die in 2000 zijn boerderij hebben bezet.

Naar boven


Serieuze politieke concurrentie ondervindt Mugabe na de eeuwwisseling van Morgan Tsvangirai (rechts) en zijn Movement for Democratic Change (MDC). Als Tsvangirai in 2008 de presidentsverkiezingen lijkt te gaan winnen, stuurt Mugabes ZANU-PF 'oorlogsveteranen' de straat op om met geweld de oppositie te intimideren. Tsvangirai trekt zich terug. Een akkoord over machtsdeling volgt, maar dat weet Mugabe geleidelijk te ondergraven. Tot 2013 fungeert Tvsangirai als machteloze premier.

Naar boven










Mugabe (midden) tijdens een persconferentie in 1980 in zijn tuin.

Naar boven
Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan