Loading...

Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Ontspannen in Iran

Logo https://verhalen.volkskrant.nl/ontspannen-iran

De Iraanse fotograaf Newsha Tavakolian legde haar landgenoten vast die hun land ontdekken als vakantieland. Ook Newsha’s man, journalist Thomas Erdbrink, kent Iran als een prima vakantiebestemming.

Foto's: Newsha Tavakolian/ Magnum
Tekst: Thomas Erdbrink

Naar boven

Volledig scherm

Heel lang was Iran een land waar je niet op vakantie ging, maar uit probeerde te vertrekken. Of het nu een weekje Istanbul was of een reisje naar Dubai, sinds de islamitische revolutie gaan Iraniërs er graag op uit, om te winkelen, te drinken of om gewoon eens lekker in hotpants te lopen. Vroeger was dat moeilijk - maar weinig landen gaven visa aan Iraniërs - en duur.

Toen mijn vrouw Newsha een jaar of 8 was, kwam haar vader op een dag thuis met geweldig nieuws. Een verre tante had gebeld met een bijzonder aanbod. De hele familie zou op vakantie naar Turkije gaan, samen met een groep andere mensen, allemaal vrienden en bekenden van de verre tante die, en dat was het mooist, de hele reis zou betalen! Juichend pakte iedereen zijn koffers. Dat was niet moeilijk, want tante had een voorwaarde: alle koffers moesten leeg zijn.

Binnen Iran ging bijna niemand op reis. Overal waren er vervelende figuren die speelden voor islamitische ordebewakers, altijd klaar om te wijzen op alles wat ze op de een of andere manier niet correct leek. Als de familie al op vakantie ging, was dat - zoals zoveel Iraniërs - naar de Kaspische Zee. Daar zat iedereen de hele tijd achter de muren van een huis. De vrouwen, die binnen zonder hoofddoek liepen, kookten zeresk polo, een kipgerecht met besjes. De mannen dronken een meegesmokkeld drankje en speelden backgammon. Het waren de dagen dat alles nog was zoals het was. De oorlog was net voorbij, luxe was een videocassette met van MTV getapete hits van Madonna, binnengebracht in de voering van het gewatteerde spijkerjasje van een neef. Want, zoals vrijwel alles, waren ook video’s van westerse popartiesten verboden.

De reis naar Turkije was te mooi om waar te zijn. De groep voer wat rond in een boot over de Bosporus, een gekke oom werd dronken en Newsha at zich ongans aan bananen, die destijds in Iran bijna niet te verkrijgen waren. De laatste dag bleek dat de lege koffers vol waren. Maar niet met nieuwe kleren en spullen voor Newsha. Haar koffer en die van alle anderen in de groep werden gevuld met kleding die de verre tante in Teheran met dikke winst wilde verkopen.

Newsha en haar zusjes en broer moesten drie truien over elkaar aantrekken. Mijn schoonmoeder kreeg daarover ook nog twee jassen aan en mijn schoonvader had zijn zakken vol met oogpotloden en lippenstift. Bij aankomst in Teheran werd hij er natuurlijk uitgepikt en viel alle lippenstift op de grond, precies voor de voeten van de bebaarde douanebeambten, die ze tevreden in beslag namen.

Sindsdien is reizen naar het buitenland steeds gewoner geworden en inmiddels vliegen er tientallen internationale luchtvaartmaatschappijen op Teheran. Ondanks die nieuwe mogelijkheden gaan Iraniërs juist steeds vaker op vakantie in eigen land. Het komt bijna nooit meer voor dat iemand zelf voor ordebewaker speelt. De openbare ruimte, die de staat lange tijd domineerde, wordt steeds meer door gewone mensen opgeëist. In Teheran zijn in het centrum overal koffietentjes geopend en staan er muzikanten op sommige straathoeken. Maar ook in de natuur buiten de stad trekken de Iraniërs eropuit. Want er blijkt heel veel te zien.

In de provincie is de verandering al evenzeer voelbaar en wordt zelfs een nieuwe toeristische infrastructuur uitgerold. Door het hele land knappen mensen oude huizen op om er boetiekhotels van te maken. En hoewel de meeste nog niet af zijn, lijken de dagen van de oude vervallen staats-hotels geteld.

Sinds de nucleaire deal met de VS in 2016 zijn er ook steeds meer buitenlandse toeristen. Ik vraag me soms af wat ze in Iran komen doen. Ik bedoel, twee weken vrij van de kantoortuin en wat doe je dan? Ontspannen, lijkt me. Bijkomen van de eindeloze woensdagmiddagvergaderingen. Zon, zee, strand en eventueel een quadsafari in het binnenland. Vrije tijd is kostbare tijd, dus die gebruik je goed. Daar denk ik weleens aan, als ik toeristen in Iran zie. Want is het wel de juiste beslissing, om die paar dagen per jaar in de Islamitische Republiek Iran door te brengen? Een gewone vakantie is het niet.

Het begint al met de kleding. De hoofddoek zit strak over het hoofd, want de reisgids komt uit 2001, een derdehandsje van de zus van de buurvrouw, en die zegt dat je je als vrouw in Iran beter kunt kleden als een boerenmeid uit Midden-Anatolië. Mannelijke toeristen dragen het liefst sandalen, lekker koel. Een korte broek mag niet in Iran, dus draagt iedereen afritsbroeken van de buitensportwinkel - die nooit worden afgeritst.

Naast regels voor kleding zijn er nog veel meer regels. Alcohol is verboden, dus een glaasje wijn na een lange dag historische gebouwen zien is er niet bij. En geen biertje na een ruige tocht door de bergen bij de Kaspische Zee, waar de wolken zich ophopen tegen de groene flanken. In plaats daarvan is er dough, een soort yoghurtdrankje, en Iraans Bucklerbier.

Eerlijk gezegd leek het me jarenlang niks, vakantie in Iran. Natuurlijk kom ik voor mijn werk in het hele land, maar lang zat ik op de lijn van veel Iraniërs: ontspannen = buitenland.

Totdat ik twee maanden geleden afreisde naar het eiland Hormuz, een vlekje in de azuurblauwe Perzische Golf. Eerst met het vliegtuig naar de havenstad Bandar Abbas, waar het prettig warm en sloom was, toen met de boot naar het eilandje en vervolgens met een busje naar een nieuw hotelletje met vier kamers. ’s Nachts was het doodstil, overdag reden we over het eiland, waar door vulkanische activiteit wel honderd kleuren in de rotsen en het zand te zien zijn.

Het was bijzonder, het was leuk en ik heb me heerlijk ontspannen. Ook al kon ik geen korte broek aan, was er geen drank en liep ik op warme gympen, want ik heb geen Teva-sandalen.

Iran blijft een bijzondere bestemming. Een strandvakantie is het niet, wel een avontuur.

Sluiten
Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven
Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan