Loading...

Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Schuytgraaf

Logo https://verhalen.volkskrant.nl/schuytgraaf

De laatste dagen van een vrijplaats

Volledig scherm

De droom om op een klein stukje aarde dingen helemaal anders te doen is van alle tijden. De 19de eeuw kende utopisten die zich met groepjes volgelingen van de gewone wereld afkeerden om alternatieve maatschappijen te beginnen. Totale gelijkheid was vaak hun ideaal: inwoners kregen dezelfde kleding, behuizing en voedselrantsoenen.

De Franse utopist Étienne Cabet schreef het roemruchte Reis naar Ikaria en trok in 1849 met bijna vijfhonderd bewonderaars naar Texas om deze egalitaire maatschappij gestalte te geven. Helaas bleek Cabet in het echt meer aan gezag te hechten dan in zijn geschriften. Ikaria ging vanwege het bazige gedrag van zijn stichter al na een paar jaar ten onder.

Ruim een eeuw later, in de late jaren zestig en vroege jaren zeventig van de 20ste eeuw, werden volop alternatieve maatschappijen gesticht door toen jonge babyboomers. Daarin werd meestal afgerekend met burgelijke taboes betreffende liefde en drugs, en werd, idealiter, niets geconsumeerd dat kleur-, geur- en smaakstoffen bevatte. De meeste was geen lang leven beschoren, maar een van de beroemdste overleeft tot op de dag van vandaag in Kopenhagen: Vrijstad Christiania. Midden in het centrum van de Deense hoofdstad doemt een wereld op zonder auto’s en stropdassen maar met hasjdampen en een natuur die al decennia niet meer door een plantsoenendienst is getemd. Een bekende Nederlandse equivalent is kunstenaarskolonie Ruigoord, in de vroege jaren zeventig gesticht in het gelijknamige gekraakte dorp bij Amsterdam.

Bezoekers van Ruigoord en Christiania zullen het nodige herkennen in de alternatieve maatschappij die fotograaf Negin Zendegani vastlegde aan de zuidwestflank van haar woonplaats Arnhem maar vergeleken bij de hippiemaatschappijen is kunstwerkplaats Schuytgraaf een jonge samenleving met jonge bewoners. Twaalf huishoudens telt het kunstenaarscollectief KW37. Sinds 2009 wonen zij in de vrije natuur aan de rand van Arnhem. Met behulp van eigen werk maakten ze daar ‘een natuurlijke oase’, in de woorden van kunstenaar Arild Veld.

Zendegani legde deze oase vast in haar laatste maanden. Komende zomer moet de minimaatschappij opbreken. In 2020 gaat de gemeente Arnhem hier bouwen. KW 37 is een nomadisch bestaan gewend. Voordat het naar deze locatie kwam, zat het in een kazerne in Arnhem, daarvoor op een ander terrein van defensie. Een nieuwe bestemming is nog niet bekend. Arild Veld weet dat ‘het concept toepasbaar is op een andere plek’. Maar het zal weer een tijd duren voordat het daar net zo mooi is als hier. ‘Het duurt een paar jaar voor je zoiets weer kan realiseren.’

Olaf Tempelman

Sluiten
Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven

Naar boven
Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan